Jordanië - Midden-Oosten
Jerash een van de Decapolis steden
|
|
|
|
Vanuit Madaba zijn we via Amman de hoofdstad in circa 1.5 uur naar Jarash gereden. Jerash is een van de best bewaarde
gebleven Romeinse steden ter wereld en ligt vlak bij het moderne Jerash. Vanaf de parkeerplaats via wat souvenirkraampjes
kwamen we bij het eerste monument die we al van de weg hadden gezien de Boog van Hadrianus. Deze poort ligt circa 450meter
van de stadsmuren en werd eigenlijk gebouwd als nieuwe toegangspoort. Alleen dit werd nooit voltooid dus ligt het wat
afgezonderd in het landschap. Achter de boog ligt de Hippodroom. Een grote arena waar vroeger Romeinse wagenrennen en
Gladiatoren rondliepen. Er werd ook een show gegeven die dit wilde nabootsen. Wij zijn er niet zelf wezen kijken want
wij wilde onze tijd besteden aan de stad zelf. Reken ongeveer 1½ - 2½ uur voor een rondwandeling door Jarash.
Voordat je de stad inloopt heb je een restaurant en een bezoekerscentrum. Hier kan je wat extra informatie van de stad
bekijken. Hier zie je een stuk van de stadswal en loop je door de Zuidelijke Poort de stad in. Je komt daarna bij het
Ovale Forum. Een indrukwekkend plein van 90 bij 80 meter met een rij prachtige Ionische zuilen uit de 1e eeuw. Deze
asymmetrische vorm is ongebruikelijk voor die tijd. Links van het plein ligt de Tempel van Zeus ook uit de 1ste eeuw.
De bouwstijl is Romeins en de ligging op een heuvel is meer afkomstig van een Oriëntaalse traditie om een ommuurd
heilig terrein (een temenos)op de top van een heuvel aan te leggen. De tempel is men aan het restaureren en was omheind.
|
|
|
|
Langs de tempel zie je het Zuidelijk Theater uit de 2de eeuw waar 3000 mensen naar een voorstelling konden kijken.
Het theater wordt nog steeds gebruikt. Het podium is voor een groot gedeelte gerestaureerd en de akoestiek is net zo
goed als vroeger. We hebben dit kunnen horen aangezien er in traditionele kleding muzikanten doedelzak aan het spelen
waren. Het geluid was perfect. Wij zijn naar de bovenste zitplaatsen gelopen en hadden daar een prachtig uitzicht over
het ovale forum en een groot deel van de oude stad en omgeving.
Vanaf de Zuidelijke poort naar de Noordelijke poort loopt een hoofdstraat de Cardo een 12m brede en 800m lange Zuilenweg.
Deze werd in de 2de eeuw verbreed en opnieuw aangelegd in Korinthische stijl. De belangrijkste gebouwen van de stad lagen
langs deze Cardo zoals de markt(agora)enkele tempels en fonteinen. Halverwege de weg vindt je een gebeeldhouwde toegang
naar de Romeinse tempel van Dionysus uit de 2de eeuw. In de 4de eeuw werd het een Byzantijnse kerk en nu wordt het de
Kathedraal genoemd.
Direct daarnaast de Nymphaeum een openbare fontein uit 191nC. Een dergelijke grote fonteinen was normaal in Romeinse
steden en het was een verfrissend middelpunt van de stad. De fontein was voorzien van ornamenten met een onderzijde
van marmer en de bovenzijde was geverfd. Het was voorzien van een halfkoepeldak en het water werd via zeven gebeeldhouwde
leeuwenhoofden als een waterval in kleine waterbassins gebracht. Het is nu nog een indrukwekkend geheel met zijn
verschillende bogen en de pilaren eromheen.
|
|
|
|
Verder over de oude bestrate Romeinse weg ( Cardo ) kwamen we bij een kruispunt naar de Noordelijke Toegangspoort en de
oostwest lopende straat de Decumanus. Hier de Noordelijke Tetrapylon die waarschijnlijk bedoeld was als monumentale
entree van het Noordelijke Theater. Daarachter gaat de Cardo over in zijn oorspronkelijke
vorm uit de 1ste eeuw. Smaller en met Ionische zuilen. Aan het einde van de straat de Noordelijke toegangspoort.
Hier vlakbij is het Noordelijke Theater uit 165nC. Voor het theater een plein met zuilen en een trap naar de entree.
Het theater werd gebruikt als theater maar ook als vergaderzaal van het stadsbestuur.
Het is kleiner dan het Zuidelijk theater, oorspronkelijk 14 rijen na 235nC het dubbele. Twee gewelfde passages vormen de
toegang van het podium. Net als het Zuidelijke theater is het een mooi en indrukwekkend monument.
|
|
|
|
Dicht bij het Noordelijke theater vind je de Tempel van Artimis. De tempel ligt op een top van een heuvel met nog 11
indrukwekkende Korinthische zuilen met een trap naar de tempel zelf. Achter de tempel de Drie Kerken. Drie verschillende
kerken bij elkaar rond een gedeeld atrium. De meest noordelijke is De kerk van de heiligen Cosmas en Damianus.
Hier zijn prachtig bewaard gebleven mozaïeken uit de 6e eeuw met o.a. dieren, bisschoppen en weldoeners van de kerken
afgebeeld. Bij de andere kerken van St.Joris en Johannes ook nog enkele kleine mozaïeken. Van de kerken zelf is
helaas niet veel meer over. Hierna zijn we via het Zuidelijke Theater en de Tempel van Zeus weer naar de Zuidelijke
Toegangspoort en de uitgang gegaan. Hierna zijn we na een lunch in de omgeving teruggegaan naar Madaba.
Jerash was voor ons een verrassing. Wij hebben er goed kunnen ervaren hoe een oude Romeinse provinciestad rond de 1ste en
2de eeuw eruit heeft uitgezien. Dit doordat de indeling van de stad nog goed is te zien met de Cardo en het Ovale Forum en
de zijstraten die er zijn. Ook zijn er nog een aantal monumenten die herkenbaar of gerestaureerd zijn.
Jerash een van de voormalige Decapolis steden is eigenlijk een must als je Jordanië bezoekt.
Decapolis Steden
Decapolis Steden (Grieks: deka, tien; polis, was de stad) zijn een groep van tien steden op de oostelijke grens van het
Romeins Imperium in Jordanië, Syrië en Palestina. De tien steden waren geen officiële liga of politieke
eenheid, maar zij werden gegroepeerd wegens hun taal, cultuur,plaats en politieke status. De steden Decapolis waren
centrum van Griekse en Romeinse cultuur in een gebied dat anders was Semitic (Nabatean, Aramean en Joods).
Elke stad had een bepaalde graad van de autonomie en zelfbestuur.
De steden
De namen van de traditionele Tien Steden van Decapolis komen uit de Roman historicus Plinius Ouder (N.H. 5.16.74).
Zij zijn:
Gerasa (Jerash)- Scythopolis (Beth-Shean - Hippos (Hippus of Sussita) - Gadara (Umm Qays) - Pella
- Philadelphia, de tegenwoordige hoofdstad Amman van Jordanië - Dion -Canatha (Qanawat)
-Raphana -Damascus, de tegenwoordige hoofdstad van Syrië ;
Het wordt verondersteld dat Damascus ere lid geweest is aangezien Damscus ver in het Noorden ligt.
|
